نوجوانان گاهی حرف هایی می زنند و طوری از اصول اخلاقی دفاع می کنند که متعجب می شویم اما چرا بر خلاف آن ها عمل می کنند؟

از آن جا که گاهی حرف و عمل نوجوانان متناقض یکدیگر است، برخی از بزرگسالان آنان را به دورویی متهم می کنند. مثلا نوجوانی ممکن است از برادر خود پیش پدر شکایت کند که او بدون اجازه و بی خبر به وسائل شخصی او دست زده و چیزی را برای خود برداشته است. همین نوجوان ممکن است بدون اجازه و بی خبر برخی از وسائلی را که متعلق به خواهر اوست بردارد و ایرادی در این کار نمی بیند. او از پدر خود گله دارد که چرا برادرش را از کاری که می کند منع نمی کند اما اگر خود او را از برداشتن وسائل خواهرش منع کنند به شدت ناراحت می شود. مثال دیگر این است که نوجوان از کثیف بودن خیابان ها یا از تأخیر مأموران جمع آوری زباله شکایت می کند اما خود او ممکن است از جمله کسانی باشد که پوست میوه و تخمه و امثال آن ها را بی محابا در گوشه و کنار کوچه و خیابان می ریزد.
 
به آن چه توصیه می‏کنید پایبند باشید
به آن چه توصیه، راهنمایی و ارشاد می‏کنید، خود عملاً پایبند باشید . طبیعی است، کسی که خود به صفتی پایبند نیست و عمل نمی‏کند، در صورتی که آن را به دیگری توصیه کند، مورد پذیرش و مقبول واقع نمی‏شود .  وقتی نوجوان در جریان تربیتی با تعارض و تضاد مواجه می شود و آنچه را به او آموزش داده می شود، چه در کلاس درس و چه در جریان تربیتی والدین، وعکس آن موارد را در عمل والدین و در محیط خویش می بیند، به آن عمل نمی کند. شاید به نوجوان توصیه شود که سیگار برای سلامتی مضر است، اما مشاهده می کند که پدر خانواده اش سیگاری است. به نوجوان خواندن نماز اول وقت سفارش شود، اما اطرافیان او نسبت به نماز سهل انگار باشند.

شاید علاوه بر عادت های قبلی نوجوان یا وجود تضاد در حرف و عمل بزرگسالان که الگوی رفتاری برای نوجوانان هستند، علت این دوگانگی در مرتبط کردن این اصول کلی به موارد مشخص است. نوجوانان تازه بالغ می توانند اصول کلی ( نظیر کثیف کردن محیط زندگی کار درستی نیست) را بفهمند اما هنوز تجربه کافی ندارند که این اصول کلی را در عمل روزمره خود به کار گیرند. از این جهت به جای این که مشکل آن ها را ناشی از دوگانگی یا دورویی بدانیم بهتر است آن را نتیجه مشکل ادراکی از یک سو و الگوهای رفتاری پیشین از سوی دیگر، تلقی کنیم.

منبع