تعداد عمده کودکان امروزی دارای شرایط
زندگی مشابهی هستند. اکثراً در خانه هایی آپارتمانی زندگی می کنند. خانه
های که نه در آن اثری از آسمان است و نه گل و درخت و طبیعت و ...
زندگی در جایی بدون آسمان ، درخت و گل باعث می شود او افسرده شود.گریه کند و با لجبازی کردن کارهایش را پیش ببرد.
کودکی
چهار ساله دارم که بخش عمده روز را مشغول نق زدن و لجبازی است. برای رسیدن
به خواسته هایش جیغ می زند، فقط دوست دارد بیرون از خانه باشد؛ با من خیلی
لجاجت می کند؛ مرا مستأصل کرده و نمی دانم باید با او چه کار بکنم؟
تعداد عمده کودکان امروز دارای شرایط
زندگی مشابهی هستند. اکثراً در خانه های آپارتمانی زندگی می کنند که به نظر
تفاوتی ندارد که این آپارتمان کوچک باشد یا بزرگ، چون مهم این است که کودک
در فضایی محصور است. نه آسمانی می بیند و نه درخت و گلی. این سبک فضای
زندگی به واقع افسرده کننده است و کودکانی که نمی توانند مشکل خود را در
غالب کلام بیان کنند با نق زدن و گریه و لجاجت سعی در رفع مشکلات خود
دارند.
کسی نمی گوید که فضای زندگی همگان باید سرشار از فضاهای بازی
باشد بلکه منظور این است که والدین برای سرگرم کردن و بهبود روحیه کودکشان
برنامه ریزی جدی داشته باشند.
در ادامه سعی می شود برای اصلاح وضعیت زندگی این دست کودکان (که اصلاً کم نیستند) راهکارهایی ارائه شود:
برای
سرگرم کردن کودکان در این سن و سال مجموعه ای از فعالیت ها توصیه اکید می
شود. حتی اگر شما مادر گرامی شاغل و یا پر مشغله هستید حداقل روزی یک ساعت
صرف بازی با کودکتان کنید.
بازی هایی توصیه شده در این گروه سنی عبارتند از:
- طراحی، نقاشی و رنگ آمیزی
- بریدن و چسباندن
- مدل سازی و ساختمان سازی
- کتاب ها، تصاویر و داستان ها
- سرگرمی با حروف الفبا و اعداد و کلمات
- گوش دادن به موسیقی
- بازی با ماسه و شن و آب
- پوشیدن لباس دیگری و تظاهر کردن
- و فعالیت های متنوع دیگر که در این یادداشت به آن اشاره نمی شود.
تشویق و تنبیه کودکان
هیچ
کس فکرش را هم نمیکند که جملاتی با بار معنایی مثبت نیز بتوانند اثری
منفی یا مخالف داشته باشند. اما ممکن است حتی عبارتها و جملههایی که در
تشویق و تنبیه کودکان به کار برده میشوند مخرب باشند.
اینکه
شما با انگیزه و نیت مثبتی این جملهها را بیان میکنید اما این تشویق
کودک مانع از آن میشوند که از راهنمای درون خودش پیروی کند، او گمراه
میشود و تلاشهایش را محدود میکند و اگر احساس کند چیزی برایش سخت است
فوری آن را رها خواهد کرد.
به
معنای آن نیست که شما نباید کودک را تحسین یا تنبیه کنید. فقط باید به
چیزی که میگویید بیشتر توجه کنید و به تاثیر حرفی که میزنید بر طرز فکر و
رفتار کودک اهمیت بدهید.
«عالی بود»
مشکل
تشویق وتاثیرش بر یادگیری کودکان این است که پدر و مادرها مدام از آن برای
تشویق کودک استفاده میکنند بدون اینکه واقعا متوجه باشند آن را در ازای
چه کاری به کودک میگویند. شما ممکن است در برابر نقاشی خیلی بیتوجه و
بیهدف کودکتان هم بگویید «عالی بود پسرمر دخترم». این جمله به کودک یاد
میدهد که در هر صورتی عالی و بی نقص است چون مدام از سوی شما تائید
میشود.
به
جای آن بگویید «مثل اینکه همه تلاشت رو کردی». در این عبارت شما بر میزان
تلاش کودک تاکید دارید و به او این پیام را میرسانید که تلاش از نتیجه
مهمتر است. کودک یاد میگیرد برای رسیدن به هدفش تکرار، توجه و تلاش اهمیت
بیشتری دارد. هر تلاش کوچکی اگرچه لازم است اما برای موفقیت و بهترین بودن
کافی نیست. این می تواند یکی از تاثیرات تشویق و تنبیه کودکان باشد.
«دختر/پسر خوب»
اگرچه
نیت شما در تشویق و تنبیه کودکان مثبت است اما میتواند خلاف تاثیری که
شما میخواهید را بر کودکتان بگذارد. والدین برای بالابردن اعتماد به نفس
کودک به او میگویند تو خوبی. اما تکرار تشویق و تنبیه کودکان به مرور زمان
تاثیر متفاوتی میگذارد وقتی کودک کاری را که میخواهید برایتان انجام
میدهد گفتن «دختررپسر خوبم» او را شرطی میکند.
به کودکان احترام بگذارید
انسانها ذاتاً علاقهمندند که دیگران به آنها احترام بگذارند و این مسئله شامل همۀ طبقات، از بزرگسال تا خردسال میشود.به کودکان احترام بگذارید آن ها هم سرمایههای عظیم و ارزندۀ جامعهاند، و هم از این قاعده مستثنا نیستند. بهخصوص اگر این اکرام و اظهار محبت به آنها در مقابل دیگران باشد.
رعایت احترام کودک
احترام
به دیگران، یکی از عوامل مهم در جذب و اطاعت آنهاست و این احترام دربارۀ
کودکان بیشتر صادق است. اگر پدر و مادری به فرزند خود احترام بگذارند، در
تربیت او موفقترند. چون کودکان در این صورت بهتر به سخنان و نصایح والدین
خود گوش میدهند؛ اگر به شخصیت آنها بیاحترامی یا توهین شود، این رفتار
دشمنی و کینۀ آنها را به همراه خواهد داشت.
در
روانشناسی همه رفتارهای انسان یک معنی و توجیه دارد و آنهم فرار از حقارت
است. بنابراین اکرام کردن و بزرگ دانستن، همه تربیت خواهد بود از جمله
کودکان.احترام به کودکان در شخصیت آ نها تاثیر بسزایی دارد.
اکرام کردن همان رفتاری است که به موجب آن احساس بزرگ و محترم بودن در فرد پدید میآید و در او باور خوبی نسبت به خودش ایجاد میشود و محصولات شیرینی چون عزت و اعتماد به نفس به بار میآورد.
حال
اگر میخواهید فرزند خود را بسیار متشخص و با اعتماد به نفس بار بیاورید
به کودکتان احترام بگذارید . بهطور مثال وقتی وارد خانه میشوید همانگونه
که با همسرتان سلام و احوالپرسی میکنید با کودکتان هم احوالپرسی کنید.
وقتی نام او را صدا میزنید اسمش را کامل و محترمانه صدا بزنید.
پدر و مادرها در شبکه های اجتماعی مانند فیسبوک و اینستاگرام عکس های مختلفی از فرزندان خود منتشر می کنند که در برخی موارد نام کودک و تارخ تولد نیز در آنها مشخص است.
پدر و مادرها هر کاری انجام می دهند تا امنیت فرزندان خود تامین کنند. اما آنها ممکن است دلیل اصلی آسیب پذیری کودکان خود در فضای آنلاین نیز باشند. مطالعه ای جدید نشان داده است پست های پدر و مادرها در شبکه های اجتماعی می تواند کودکان را در نتیجه فعالیتی که بی ضرر بنظر می رسد در معرض خطر قرار دهد. مشخص شده است که در معرض خطر قرار گرفتن امنیت آنلاین کودکان نه با یک هکر حرفه ای بلکه توسط فردی باهوش و ریزبین و برخی اطلاعات که پدر و مادرها به اشتراک گذاشته اند، امکان پذیر است.
تیمی از پژوهشگران آمریکایی با استفاده از نرم افزارهای تعیین سن موجود در بازار و بررسی 2,400 حساب کاربری عمومی در فیسبوک موفق به یافتن 2,200 عکس از کودکان هفت ساله یا کمتر شده اند. سپس آنها با جستجو در این داده ها کشف کرده اند که یافتن نام کامل و تاریخ تولد یک کودک با استفاده از نرم افزار مورد استفاده فوق العاده ساده بوده است. از این مرحله با مقایسه نام خانوادگی با فهرست رای دهندگان عمومی، پژوهشگران امکان یافتن تاریخ تولد والدین، آدرس و حتی وابستگی و گرایش های سیاسی-حزبی افراد را نیز داشته اند.
اگر فرزند نوجوانی در خانه دارید، به احتمال زیاد با این موضوع مواجه شده اید که فرزندتان درباره یک مسئله صحبت های دوستانش را بیشتر از نظریات شما قبول دارد و حتی اگر در ظاهر به شما «چشم» بگوید باز هم طبق نظر دوستانش رفتار می کند. اگر قصد دارید نفوذ دوستان فرزندتان را کاهش دهید بهتر است بی گدار به آب نزنید، چون رفتارهای اشتباه شما در این باره فقط آن ها را نزد فرزندتان عزیزتر می کند.
در سال های کودکی، والدین تلاش می کنند تا
خوب و بد، زشتی و زیبایی را به فرزند خود یاد بدهند. اما وقتی کودک به سن
۱۱، ۱۲ و ۱۳ سالگی می رسد، وضع تغییر می کند، چرا که در این سن و سال
دوستان قدرت تازه ای پیدا می کنند و پدر و مادر برای حفظ موقعیت خود
ناگزیرند مبارزه کنند!
ولی در این میان، آنکه بیشتر از همه حیران و
متحیر می ماند، نوجوان است که نمی داند حق با کیست! زن روز می نویسد: از یک
طرف والدین و آن وجدان و پندها و نصیحت های کودکی از درون به او می گوید:
«نه، این کار را نکن!» و از طرف دیگر سایر بچه ها که از بسیاری جهات شبیه
او هستند چپ و راست، خلاف می کنند، از یک طرف وجدان و پدر و مادر به او می
گویند: «نه، تقلب نکن!» و از طرف دیگر همکلاسی هایش در امتحان تقلب می
کنند!به همین دلیل نوجوان گاهی در برابر حرف های پدر و مادر طغیان می کند و
گاهی هم طرفدار والدین می شود و گاهی هم ناگزیر راه اعتدال و میانه روی را
در پیش می گیرد!